Professioneel statuut

De professionele standaard en het professioneel statuut zijn beide onderdeel van de Wet Beroep Leraar en het Lerarenregister. In deze wet staat dat het bevoegd gezag, dus het schoolbestuur, in overleg met haar leraren een professioneel statuut opstelt. In dit statuut staan de afspraken die het schoolbestuur met leraren gemaakt heeft over de manier waarop de zeggenschap van leraren is geregeld.

Het professioneel statuut moet rekening houden met de professionele standaard, waarin de leraren als beroepsgroep (minimum-) richtlijnen over het gedrag hebben vastgelegd. De professionele standaard is dus enerzijds een afspraak van alle leraren in Nederland over de wijze waarop je invulling geeft aan je werk, anderzijds geeft de standaard een kader voor de afspraken binnen scholen tussen leraren en schoolbestuur.

 

Om welke zeggenschap gaat het precies?

Met het invoeren van de Wet Beroep Leraar heb je als leraar zeggenschap op vakinhoudelijk, vakdidactisch en pedagogisch gebied. Dat wil zeggen: je bepaalt samen met je collega’s én met je schoolbestuur:

A. wat de inhoud van de lesstof is.
B. op welke manier de lesstof wordt aangeboden aan de leerlingen en welke middelen daarbij gebruikt worden.
C. welke pedagogisch-didactische aanpak er op school gebruikt wordt en op welke manier deze aanpak toegepast wordt (zoals bij leerlingenbegeleiding en oudercontacten).
D. hoe jij en je collega’s, als onderdeel van het lerarenteam, jullie bekwaamheid onderhouden, waarbij jullie rekening houden met de onderdelen A, B en C.

Wat betekent dit?

Het betekent dat je als leraar van je bestuur en schoolleiding voldoende zeggenschap over de invulling van je werk moet krijgen om dit goed te kunnen doen binnen de kaders van het onderwijskundig beleid van je school. Op school maak je afspraken over de afstemming van deze professionele ruimte van jou en je collega’s en het schoolbeleid. Jullie kunnen bijvoorbeeld met het bestuur afspreken dat de school een lerarenberaad heeft. Ook kunnen jullie met jullie bestuur afspreken dat een vertegenwoordiging van leraren uit het beraad regelmatig overlegt met je bestuur of de leiding van je school.

Je schoolbestuur blijft eindverantwoordelijk voor de kwaliteit van het onderwijs, voor het functioneren van de school en voor het personeelsbeleid. Met de Wet Beroep Leraar is het schoolbestuur nu verplicht om bij het opstellen en uitvoeren van dit beleid rekening te houden met de basisprincipes van goed leraarschap. Deze principes zijn onderdeel van een professionele standaard van leraren. Ook zijn besturen verplicht afspraken te maken met leraren om ieders verantwoordelijkheid goed te regelen.

Per wanneer moet er een statuut zijn?

De Wet Beroep Leraar is ingegaan op 1 augustus 2017. Formeel moest het statuut er toen zijn. Voor het bevoegd gezag is het hebben van een professioneel statuut een bekostigingsvoorwaarde. De Inspectie zal in het schooljaar 2017/2018 nog niet actief gaan handhaven. Het is van belang in het lopende schooljaar nog aan de slag te gaan met het professioneel statuut. De Inspectie kan namelijk vanaf 2018/2019 controleren op de aanwezigheid en de wijze van totstandkoming van het professioneel statuut.

Voorbeeldstatuten

Iedere school is anders en het professioneel statuut geeft juist de leraren ruimte om zelf invulling te geven aan de eigen zeggenschap in overleg met schoolleiders en bestuurders. Een voorbeeld of model professioneel statuut kan daarbij teveel richting geven. Daarnaast is een goede dialoog de belangrijkste basis voor het statuut en die verloopt op elke school weer anders. Kijk hier ter inspiratie hoe enkele scholen (po, vo, mbo) dit aangepakt hebben: